Ο Δυναμοδότης (p.t.o)

Πρόκειται για ένα άξονα ο οποίος μεταδίδει την περιστροφική κίνηση σε γεωργικά μηχανήματα που προσαρμόζονται στο τρακτέρ, όπως είναι η φρέζα, το χορτοκοπτικό, το χορτοδετικό, κλπ. Για να είναι λειτουργικός ο δυναμοδότης ώστε να μπορούν να συνδεθούν τα μηχανήματα έχει τυποποιηθεί κατά ISO διεθνώς η θέση, οι στροφές και οι διαστάσεις του. Ο άξονας του έχει διάμετρο 1^3/8 ή 1^3/4 ίντσες (35 ή 44,5 χιλ.) καταλήγει σε πολύσφηνο με 6 σφήνες για ταχύτητα περιστροφής 536 στροφές/λεπτό, σε συνδυασμό με στροφές του κινητήρα και με 21 σφήνες για ταχύτητα περιστροφής 1000 στροφές/λεπτό. Η φορά της περιστροφής όταν βλέπουμε το τρακτερ από πίσω είναι προς τα δεξιά. Όλα τα τρακτεράκια έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της ταχύτητας περιστροφής από 536 σε 1000 στροφές ανά λεπτό και αντίστροφα, ορισμένα από αυτά διαθέτουν μηχανισμό αντιστροφής της κίνησης από δεξιόστροφη σε αριστερόστροφη. Στα περισσότερα τρακτέρ ο δυναμοδότης (p.t.o) βρίσκεται στο πίσω μέρος. Από τον τρόπο με τον οποίο παίρνει τη κίνηση διαχωρίζεται στους κάτωθι τύπους :

Εξαρτημένος, παίρνει την κίνηση από το κιβώτιο ταχυτήτων σταματάει όταν πατιέται ο συμπλέκτης του τρακτέρ, η ταχύτητα του είναι ανάλογη με τη ταχύτητα κίνησης του τρακτέρ και αντιστρέφει την κίνηση του όταν το τρακτέρ κάνει όπισθεν.

Ημιεξαρτημένος, ή συνεχούς λειτουργίας παίρνει την κίνηση από το συμπλέκτη. Σ’ αυτόν υπάρχει διπλός συμπλέκτης.

Ανεξάρτητος, παίρνει την κίνηση από το κινητήρα με δικό του συμπλέκτη ο οποίος λειτουργεί ανεξάρτητα. Είναι ο καλύτερος τύπος και ο πιο πρακτικός.

Η μετάδοση της κίνησης του δυναμοδότη προς τα γεωργικά μηχανήματα γίνεται μ’ ένα τηλεσκοπικό άξονα ο οποίος στα άκρα του έχει σταυροειδείς συνδέσμους. Το μήκος του αυξομειώνεται για να μην εμποδίζεται η λειτουργία του από τις ανωμαλίες του εδάφους.

θέση του οπίσθιου δυναμοδότη

τηλεσκοπικός άξονας

Το Διαφορικό

Όπως έχει προαναφερθεί το διαφορικό μεταδίδει την κίνηση από το σασμάν (κιβώτιο ταχυτήτων) στους κινητήριους τροχούς, οι οποίοι έχουν τον άξονα τους κάθετο προς τον άξονα της μηχανής. Η βασική του λειτουργία όμως είναι ότι επιτρέπει κάποια μεταβολή των στροφών των κινητήριων τροχών όταν το τρακτέρ στρίβει. Εάν το τρακτερ δεν χρειαζόταν να στρίβει ή να κάνει ελιγμούς δε θα απαιτούνταν η ύπαρξη διαφορικού. Όμως κάτι τέτοιο δε μπορεί να συμβεί κατά την κίνηση του στο χωράφι ή στους αγροτικούς δρόμους. Επειδή προκειμένου να κινηθεί ομαλά πρέπει να διαφοροποιούνται οι στροφές των κινητήριων τροχών υπάρχουν δύο ακόμη σημαντικοί λόγοι καθιστούν το διαφορικό αναγκαίο τμήμα της κίνησης :

α) το γεγονός ότι τα χωράφια δεν έχουν ίσιες επιφάνειες αλλά παρουσιάζουν ανωμαλίες και ότι

β) η διάμετρος των τροχών δεν παραμένει ποτέ ίδια εξαιτίας της φθοράς και της πίεσης που ποτέ δεν είναι ίσες.

Τμήματα του διαφορικού :

Το πινιόν, μικρό γωνιακό γρανάζι που βρίσκεται στην άκρη του άξονα που μεταδίδει την κίνηση στο πινιόν.

Η κορώνα, μεγάλο γρανάζι που παίρνει κίνηση από το πινιόν.

Η θήκη, βρίσκεται σταθερά συνδεδεμένη στην κορώνα.

Οι δορυφόροι, είναι 2 ή περισσότερα μικρά γρανάζια που κινούνται από τον άξονα τους που είναι στερεωμένος στη θήκη.

Οι πλανήτες, πρόκειται για 2 γρανάζια που είναι σφηνωμένα στις άκρες των ημιαξόνιων των τροχών.

Το κιβώτιο, σ’ αυτό υπάρχουν όλα τα προηγούμενα εξαρτήματα το οποία στηρίζονται σε 2 ρουλεμάν, λιπαίνονται και προστατεύονται από τις σκόνες του περιβάλλοντος.

σχηματική αναπαράσταση του διαφορικού ενός τρακτέρ

Σύστημα μετάδοσης της κίνησης

Η δύναμη του κινητήρα ενός τρακτέρ όπως έχουμε ξαναδημοσιεύσει καταλήγει στο σφόνδυλό του, από εκεί μεταφέρεται στους τροχούς, στο pto, κλπ. Έτσι το τρακτερ γίνεται ωφέλιμο και χρήσιμο για το χειριστή του. Η μεταφορά της δύναμης αυτής γίνεται όποτε το επιθυμεί ο χειριστής και με οποιονδήποτε τρόπο από το σφόνδυλο στους τροχούς, στο pto ή σε άλλους κινητήριους μηχανισμούς μέσω κάποιων εξαρτημάτων και μηχανισμών που συνθέτουν το σύστημα μετάδοσης της κίνησης. Όταν οι κινητήρες όταν λειτουργούν με λίγες στροφές αναπτύσσουν μικρή δύναμη και ροπή στρέψεως ενώ όταν χρειαστεί να ξεκινήσουμε (να βάλουμε μπροστά) ένα τρακτέρ ή ένα αυτοκίνητο απαιτείται μεγάλη ροπή στρέψεως για να νικήσουμε τις αντιστάσεις και την αδράνεια της μάζας τους. Έχοντας λοιπόν υπόψη τα πιο πάνω καταλαβαίνουμε ότι δε μπορεί να ξεκινήσει ο κινητήρας εάν δεν έχουμε αποσυνδέσει το φορτίο, το οποίο στη συνέχεια πρέπει να προστεθεί βαθμιαία μέχρι ο κινητήριος και ο κινούμενος άξονας αποκτήσουν τον ίδιο αριθμό στροφών. 

Γνωρίζουμε επίσης ότι το φορτίο που πρέπει να νικήσει ο κινητήρας του τρακτέρ σε κάθε στιγμή λειτουργίας του δεν είναι σταθερό, μεταβάλλεται ανάλογα με τις συνθήκες εργασίας του. Συνεπώς πρέπει να μεταβάλλεται αντίστοιχα και η δύναμη που πρέπει διαθέσει ο κινητήρας. Κατά το ξεκίνημα ενός τρακτέρ απαιτείται μεγάλη ροπή στρέψεως και μικρή ταχύτητα στους τροχούς για να νικήσουμε την αδράνεια του φορτίου του,  αντίθετα μετά το ξεκίνημα μπορεί να μειωθεί η ροπή στρέψης και να αυξηθεί η ταχύτητα. Κατά την εργασία στο χωράφι στην αντίσταση της κίνησης προστίθενται οι αντιστάσεις των εργαλείων και την γεωργικών μηχανημάτων. Οι αντιστάσεις αυτές είναι διαφορετικές κάθε φορά και εξαρτώνται από το εργαλείο και τις συνθήκες εργασίας.

Προκειμένου ένα σύστημα μετάδοσης της κίνησης ενός τρακτέρ να ικανοποιεί τις απαιτήσεις ενός κινητήρα, πρέπει :

• Να μπορεί να συνδέει και να αποσυνδέει τον κινητήρα από το φορτίο του και να επιτρέπει την προοδευτική σύνδεση του φορτίου με τον κινητήρα, για να μπορεί να ξεκινήσει ο κινητήρας χωρίς φορτίο και στη συνέχεια να ξεκινήσει ομαλά το τρακτέρ.

• Να δίνει τη δυνατότητα στο χειριστή να μεταβάλλει (αυξομειώσει) τη ταχύτητα του με αντίστοιχη αυξομείωση της ροπής στρέψης προκειμένου να ανταποκρίνεται στην ανάγκη σε δύναμη που δημιουργείται κάθε στιγμή.

• Να μπορεί το τρακτέρ να κινείται μπροστά – πίσω.

• Να μπορούν να περιστρέφονται οι τροχοί με διαφορετική ταχύτητα όταν τα τρακτεράκια στρίβουν.

Για να πετύχουμε όλα τα πιο πάνω πρέπει το σύστημα μετάδοσης να αποτελείται από :

1. Το συμπλέκτη, ο οποίος συνδέει και αποσυνδέει τον κινητήρα από το φορτίο του ανεξάρτητα με τη λειτουργία του.
2. Το κιβώτιο ταχυτήτων, που μεταφέρει στο διαφορικό τη δύναμη, την οποία παίρνει από το συμπλέκτη επιτρέποντας στο χειριστή να επιλέγει τη ταχύτητα.
3. Το διαφορικό, το οποίο μεταδίδει τη δύναμη που παίρνει από το κιβώτιο ταχυτήτων στην ακραία μετάδοση της κίνησης.
4. Την ακραία μετάδοση της κινήσεως, η οποία μεταδίδει τη δύναμη που παίρνει από το διαφορικό στους τροχούς.

Ροπή στρέψεως = η προσπάθεια μιας δύναμης που εφαρμόζεται σ’ ένα άξονα, τον οποίο τείνει να περιστρέψει.

Αντιψυκτικό

Το νερό δεν μπορεί να αποτελέσει επαρκές αντιψυκτικό μέσο για το σύστημα ψύξης ενός τρακτέρ επειδή έχει μεν πλεονεκτήματα  (κυκλοφορεί εύκολα, είναι φθηνό, ακίνδυνο, διαθέτει καλή θερμική αγωγιμότητα) έχει όμως σημαντικά μειονεκτήματα (παγώνει στους 0^ο C βαθμούς, συνεργεί στη σκουριά και στη διάβρωση του κινητήρα, προκαλεί επικαθήσεις αλάτων). Το πλέον κατάλληλο νερό είναι αυτό της βροχής γιατί το νερό που προέρχεται από τις πηγές περιέχει άλατα.

Τα αντιψυκτικά που διατίθενται στο εμπόριο περιέχουν πρόσθετα για να αντιμετωπίζουν τα πιο πάνω προβλήματα και πολλά από αυτά αντιμετωπίζουν την ψύξη του κινητήρα κατά τους θερινούς μήνες. Είναι χημικές ενώσεις με κύριο σκοπό είναι να ελαττωθεί το σημείο πήξεως στο νερό του κινητήρα ώστε να μη κινδυνεύει αυτός από σπασίματα όταν πέφτει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Προκειμένου ένα αντιψυκτικό να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός κινητήρα πρέπει να διαθέτει τις παρακάτω ιδιότητες :

1. Να προστατεύει τον κινητήρα στην αναμενόμενη χαμηλότερη θερμοκρασία.
2. Να σταματά τη σκουριά και να μη διαβρώνει το σύστημα ψύξεως.
3. Να μη διασπάται.
4. Να έχει χαμηλό σημείο ροής για να διευκολύνεται η κυκλοφορία του σ’ όλες τις θερμοκρασίες.
5. Να είναι καλός αγωγός του ηλεκτρισμού και της θερμότητας.
6. Να μην αφρίζει και να μη μυρίζει.
7. Να μη μειώνει πολύ το σημείο βρασμού.

Τα καλύτερα αντιψυκτικά θεωρούνται οι απλές αλκοόλες δηλαδή η αιθυλική, η μεθυλική, η ισοπροπυλική, και η γλυκόζη του αιθυλενίου την οποία χρησιμοποιούν ως βάση τα περισσότερα μόνιμα αντιψυκτικά.

Λάδια υδραυλικού & Γράσα

Στην ομάδα των λαδιών υδραυλικού συμπεριλαμβάνονται αυτά που χρησιμοποιούνται στο υδραυλικό σύστημα, στους μετατροπείς στρέψεως ή στα υδροστατικά συστήματα  των τρακτέρ. Έργο αυτών των λαδιών είναι η μεταφορά της ισχύος μέσα στα προαναφερθέντα συστήματα. Επιπρόσθετα λιπαίνουν, κρυώνουν και προστατεύουν από τη φθορά τα εξαρτήματα που υπάρχουν μέσα σ’ αυτά τα συστήματα.

Τα γράσα δημιουργούνται με ανάμειξη διαφόρων λαδιών με σαπούνια, σταθεροποιητές και πρόσθετα. Συνήθως τα σαπούνια που χρησιμοποιούνται έχουν ως βάση το ασβέστιο, το λίθιο και το νάτριο, γι’ αυτό τα γράσα αντέχουν στις μεγάλες θερμοκρασίες και δεν λιώνουν. Σχηματίζουν ένα λεπτό στρώμα πάνω στις μεταλλικές επιφάνειες μειώνοντας τη τριβή με αποτέλεσμα να τις προστατεύουν από τη φθορά.
Η προσπάθεια για τη καλύτερη δυνατή πληροφόρηση σας είναι χορηγία των https://www.krekis.gr/ & https://www.krekis.com/ επειδή πιστεύουμε ότι η γνώση είναι δύναμη και αξίζει μόνο όταν είναι μεταδοτική.  

Λάδια γραναζιών (σασμάν) – Βαλβολίνες

Είναι τα λάδια που λιπαίνουν το κιβώτιο ταχυτήτων, το διαφορικό και την πυξίδα του τιμονιού δηλαδή το σύστημα διεύθυνσης ενός τρακτέρ. Όταν η πίεση μεταξύ των δοντιών των γραναζιών είναι μικρή αρκούμαστε σ’ ένα απλό λάδι, όταν όμως είναι μεγάλη απαιτείται ένα λάδι ενισχυμένο με ειδικά πρόσθετα, όπως αναφέραμε στην προηγούμενη δημοσίευση. Προκειμένου τα λάδια των γραναζιών να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις (μεγάλη ροπή στρέψης & μεγάλες ταχύτητες) πρέπει :

1. Να αντέχουν στις μεγάλες πιέσεις.
2. Να αντέχουν στην οξείδωση.
3. Να αντέχουν στη διάβρωση.
4. Να μην αφρίζουν.
5. Να διαθέτουν ψηλό δείκτη ιξώδους, για να λιπαίνουν εξίσου καλά τόσο σε ψηλές όσο και σε χαμηλές θερμοκρασίες.
6. Να διατηρούν τη ρευστότητα τους ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Ο διεθνής συμβολισμός αυτών των λαδιών είναι ίδιος μ’ αυτών του κινητήρα με βάση το βαθμό SAE. Αυτού του είδους τα λάδια συμβολίζονται με SAE 75, 80, 90, 140, 250. Σήμερα οι περισσότεροι κατασκευαστές συνιστούν τη χρήση των λαδιών του κινητήρα και για τη λίπανση των γραναζιών δηλαδή των σασμάν.  
Η δημοσίευση αυτή είναι μια προσπάθεια για την όσο το δυνατό πληρέστερη ενημέρωση σας από την https://www.krekis.gr/

Πρόσθετα Λιπαντελαίου (λαδιού)

Για να βελτιωθεί η ποιότητα ενός λιπαντικού που βάζουμε στο τρακτέρ όπως επίσης να αυξηθεί η απόδοση του ενισχύεται με πρόσθετα (ειδικές χημικές ουσίες). Κάθε πρόσθετο που προστίθεται αναβαθμίζει το λάδι για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των σημερινών κινητήρων. Τα είδη των πρόσθετων είναι :

Τα αντιδιαβρωτικά, προφυλάσσουν όλες τις εσωτερικές επιφάνειες και τα έδρανα  του κινητήρα από τα διαβρωτικά οξέα που δημιουργούνται κατά τη καύση.

Τα αντιοξειδωτικά, βοηθούν το μη σχηματισμό ρητινών, λάσπης και οξέων.

Τα αντισκωριακά, σκεπάζουν τις μεταλλικές επιφάνειες με μεμβράνη έτσι δεν έρχονται σε επαφή μ’ αυτές οι σταγόνες του νερού.

Τα βελτιωτικά του δείκτη ιξώδους, προσδίδουν σ’ ένα λάδι επιπλέον ιδιότητες ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του κινητήρα ανεξάρτητα με τη θερμοκρασία.

Τα κατευναστικά του σημείου ροής, δεν επιτρέπουν την πήξη της παραφίνης σε χαμηλές θερμοκρασίες εισφέροντας με την ύπαρξη τους τη καλύτερη λίπανση του κινητήρα.

Τα πρόσθετα υπερβολικής πίεσης συνδράμουν όταν σε τριβόμενες επιφάνειες που έχουν μικρές ανοχές εφαρμόζονται μεγάλες δυνάμεις.

Τα απορρυπαντικά ή αποσυνθετικά κρατούν καθαρές τις μεταλλικές επιφάνειες. Η αλλαγή χρώματος του λαδιού κατά τη χρήση του, σε μαύρο αποτελεί ένδειξη ότι το λάδι καθαρίζει τον κινητήρα.  

Τα πρόσθετα κατά του αφρού λειτουργούν για τη διάσπαση των φυσαλίδων που δημιουργούνται από την ταχύτητα κίνησης του λαδιού διευκολύνοντας έτσι τη λίπανση των κινητήρων.